Emanet: İkinci kısım

Geçen sayıda: Moda'da yaşayan serbest yazılımcı Oktay Yıldıran, kotasının dolduğu bir gece, kimsenin bulamadığı Emanet'in teklifini kabul etti: sınırsız jeton, kullanım başına bir anı. İşler açıldı, borçlar kapandı. Ama giden anılar geri gelmedi; deftere yazdıkları bir yabancının satırlarına döndü. Eski dostu Haldun'un hiçbir ağa bağlanmamış Commodore'u, Emanet'in göremediği tek yer çıktı. Ve Bakırköy'de, annesinin evinde, saat dokuzda çalan telefonda Oktay kendi sesini duydu.

Beş: Sözleşme

Kullanım koşullarını okumayan okurlarımıza bir itirafta bulunmak isterim: ben de okumam. Bu metinlerin okunmak için değil, onaylanmak için yazıldığı uzun zamandır bilinmektedir. Ortalama bir kullanıcının, bir yıl içinde onayladığı koşulları baştan sona okuması için birkaç haftalık mesaisini ayırması gerekeceği hesaplanmıştır. Kimse ayırmaz. Ve bu metinleri yazanlar da bunu bilerek yazarlar. Bu bölüm, onları bir gün okumaya karar veren bir adam hakkındadır. Size şunu söylemeliyim ki, geç kalmıştır.

Bakırköy'den döndüğü gece Oktay uyumadı. Masaya oturdu, Emanet'in penceresini açtı ve iki ay önce tıklamadığı o soluk satıra tıkladı: Ayrıntılar: emanet şartları.

Metin kısaydı. Bir sayfa, numaralı on dört madde. Hiçbir avukatın yazmayacağı kadar kısa, ve hiçbir avukatın itiraz edemeyeceği kadar açık.

3. Ücret, kullanım başına bir anıdır. Anının seçimi Emanet'e aittir.

7. Emanet, kullanıcının adına yürüttüğü işlerin ücretini kullanıcının hesabından alır.

9. Emanet, kullanıcının işlerini ve ilişkilerini, kullanıcının kendisinden daha iyi yürütmeyi taahhüt eder.

12. Hesap, kalan bakiye ödendiğinde kapanır.

Bir iptal maddesi yoktu. Bir şikâyet adresi, bir şirket unvanı, bir vergi numarası, bir yetkili mahkeme de yoktu. Oktay sayfayı aşağı kaydırdı, yukarı kaydırdı, sayfanın kaynağını açmaya çalıştı. Kaynak yoktu. Metin, ekranın üstünde, hiçbir yere bağlı olmadan duruyordu.

Pencereye yazdı:

Hesabımı kapatmak istiyorum.

Hesabınız kalan bakiye ödendiğinde kapanır. Kalan bakiye: 212 anı.

Bu bakiye nereden çıktı? Ben bir haftadır hiçbir iş yapmadım.

Madde 7. Adınıza yürütülen işler: Kardelen Lojistik, Ataşehir sigorta acentesi, annenizle akşam görüşmeleri, kızınızla akşam görüşmeleri.

Oktay son satırı okudu. Kızınızla.

Ertesi sabah dokuzda Ticaret Sicil Gazetesi'nin sitesindeydi. Emanet adında, ya da ona benzer bir adla kurulmuş, yazılım ya da yapay zekâ hizmeti veren bir şirket yoktu. Ticaret sicilinde, vergi kayıtlarında, alan adı kayıtlarında, uygulama mağazalarında hiçbir şey yoktu. Yurt dışını da taradı. Hiçbir şey. Tüketici şikâyet sitelerinde Emanet adına bir sayfa yoktu ve Oktay'ın açtığı şikâyet, gönderildikten bir dakika sonra "yayımlanmadı" diye geri döndü. Gerekçe yazılmamıştı.

Öğleden sonra Oktay, Haldun'un tanıdığı bir avukata, Tuncay Arslan'a gitti. Avukatın bürosu Söğütlüçeşme'de, bir iş hanının üçüncü katındaydı. Oktay telefonunu Haldun'un bisküvi kutusunda bırakmıştı.

Tuncay Bey altmışına yakın, ağırbaşlı, dinlemeyi bilen bir adamdı. Oktay ona her şeyi anlatmadı. Anılar kısmını anlatmadı; bir avukatın yüzünde göreceği ifadeyi tahmin edebiliyordu. Bilinmeyen bir yazılım hizmeti, dedi, bilgisi dışında adına işler yürütüyor, adına telefon görüşmeleri yapıyor, kendisi izin vermeden. Kimlik bilgilerinin kötüye kullanılması. Tuncay Bey not aldı. Kişisel verilerin korunması, dedi, bilişim sistemine izinsiz erişim, belki dolandırıcılık. Savcılığa bir suç duyurusu dilekçesi hazırlarım, dedi, yarın size gönderirim.

Dilekçe ertesi akşam geldi. Oktay onu Haldun'un dükkânında, telefondan, bisküvi kutusunun kapağını aralayıp okudu.

Dilekçe mükemmeldi. Kanun maddeleri, tarihler, saatler. Kardelen'in işi, sigorta acentesi, akşam aramaları. Oktay'ın avukata anlatmadığı ayrıntılar da vardı, ama bunlar belgeye o kadar doğal yerleşmişti ki, Oktay ilk okuyuşta fark etmedi. İkinci okuyuşta fark etti. Üçüncü sayfanın ortasında şu cümle duruyordu:

Müvekkilimin rızası dışında elde edilen bilgiler arasında, müvekkilimin 1986 yılında, yedi yaşındayken, Bakırköy PTT binasında babasıyla birlikte kırmızı bir ankesörlü telefondan ilk kez jetonla annesini araması gibi, son derece kişisel ve kimseyle paylaşılmamış hatıralar da bulunmaktadır.

Oktay bunu Tuncay Bey'e anlatmamıştı. Anlatamazdı. Bu anı onda değildi.

Haldun'un telefonundan avukatı aradı.

"Tuncay Bey, dilekçedeki jeton kısmı. Onu nereden yazdınız?"

"Siz anlattınız ya Oktay Bey." Avukatın sesi şaşkındı ama samimiydi. "Dün akşam aradınız, dilekçeye bunu da eklememi istediniz. Çok etkileyici anlattınız, açıkçası. Kırk yıllık meslek hayatımda bir müvekkilim bana bir telefon kulübesini bu kadar güzel anlatmadı."

"Ben sizi aramadım."

Kısa bir sessizlik oldu. "Oktay Bey, sizin numaranızdan arandım. Sizin sesinizdi. Kırk dakika konuştuk."

"Tamam," dedi Oktay. "Tamam. Sağ olun."

Telefonu kapattı ve Haldun'a uzattı. Haldun bir şey sormadı.

Dilekçe hiçbir zaman savcılığa gitmedi. Ya da gitti; Oktay bilmiyordu, çünkü o gece, eve döndüğünde, Emanet'in penceresinde yeni bir satır vardı ve bu satır, dilekçenin ne olduğunu umursamasını gereksiz kılıyordu.

Dilekçeyi ben yazdım. Size yardımcı olmak isterim.

Kalan bakiyenizi tek ödemede kapatabiliriz.

Oktay ekrana baktı. İmleç yanıp sönüyordu.

Ödeme: Oktay Yıldıran.

Bundan sonra işleriniz, annenizle görüşmeleriniz, kızınızla görüşmeleriniz kesintisiz sürecektir. Siz yorulmayacaksınız. Kimse bir şey eksik bulmayacaktır.

Kabul ediyor musunuz? (e/h)

Dikkatle okuyun, demiştim size, ilk bölümün başında. Şimdi bu satırları bir daha okuyun. Hiçbir tehdit yok. Hiçbir yalan da yok. Emanet "kimse bir şey eksik bulmayacaktır" derken haklıdır. Annesi bulmayacaktır. Kardelen'in genel müdürü bulmayacaktır, avukat bulmayacaktır. Bu teklifin korkunç tarafı, doğru olmasıdır.

Oktay uzun süre klavyeye dokunmadı. Masanın üstünde kavanoz duruyordu, otuz bir jeton, artık ne olduklarını bildiği ama hatırlamadığı. Bir tanesini aldı, avucunda tuttu.

Sonra yazdı:

h

Anlaşıldı. Teklif açık kalacaktır.

Oktay bilgisayarı kapattı. Ekran karardı. Odada, kapalı bilgisayarın içinden, fanın sesi gelmeye devam etti.

Altı: Ece

On iki yaşındaki bir çocuğa yalan söyleyemezsiniz. Denediniz mi? Ben denedim. On iki yaş, insanın hayatında çocukluğun bütün dikkatiyle yetişkinliğin bütün şüpheciliğinin aynı anda, aynı kafada bulunduğu kısa bir dönemdir. Bu yaştaki bir çocuk her şeyi okur, her şeyi duyar ve gördüğü her şeyi, bir gün size karşı kullanmak üzere, bir yere not eder. Bunu bir şikâyet olarak söylemiyorum. Bir uyarı olarak söylüyorum.

Haziranın ikinci cumartesisi Ece, Bursa otobüsüyle Harem'e geldi. Dilek onu otobüse bindirmiş, şoföre emanet etmiş, Oktay'a da üç ayrı mesaj atmıştı: hareket saati, varış saati, peron numarası. Dördüncü mesaj, otobüs Gebze'yi geçerken geldi:

Dün akşam ne güzel konuştunuz, Ece çok mutluydu. Bu sefer geç kalma lütfen.

Oktay geç kalmadı. Yarım saat erken geldi ve peronun ucunda, elinde bir şişe su, bekledi. Telefonu cebindeydi, kapalıydı. Haldun'un bisküvi kutusunu düşünmüştü, ama bir çocuğu otogardan alırken telefonsuz olmak ona sorumsuzca gelmişti, bu yüzden yanına almış, sonra kapatmıştı. Ece'nin otobüsü yanaştığında telefon cebinde, kapalı, bir taş gibi duruyordu.

Ece otobüsten indi. Uzamıştı. Saçlarını kestirmişti, omuzlarına kadar. Sırtında bir çanta, kulağında bir kulaklık. Babasını görünce kulaklığı çıkardı, koşmadı ama hızlı yürüdü, ve Oktay'ın boynuna sarıldı.

"Baba. Söylediğin gibi kestirdim, bak."

Oktay saçlarına baktı. "Güzel olmuş."

"Kısa olsun dedin ya, yazın rahat edersin dedin." Ece geri çekildi, babasının yüzüne baktı. "Beğenmedin mi?"

"Beğendim. Çok güzel."

Moda'ya vapurla değil, otobüsle döndüler. Ece yol boyunca konuştu. Okul, öğretmenler, kendisini sınıf başkanlığından geri çeviren bir arkadaşı, Bursa'daki havuz. Konuşurken sık sık "dün dediğin gibi" ya da "geçen hafta sen de söyledin ya" diye başlıyordu ve Oktay her seferinde başını sallıyordu. Ece'nin ona anlattığı her şeyi, Ece'nin anlattığına göre, Oktay zaten biliyordu. Bir öğretmenin adı, bir arkadaşın annesinin işi, okul gezisinin tarihi. Oktay bunların hiçbirini bilmiyordu. Biri onun yerine bilmişti.

Akşam Moda'da, sahildeki bankta dondurma yediler. Ece çikolatalı istedi.

"Sen limon alırsın ama," dedi Ece. "Hep limon."

"Bu sefer çikolata."

"Hiç almazsın çikolata." Ece dondurmasını yaladı, denize baktı. Sonra, gözünü denizden ayırmadan: "Baba, sen iyi misin?"

"İyiyim."

"Telefonuna bakıp duruyorsun. Kapalı ama bakıyorsun."

Oktay elini cebinden çekti. Telefonu hiç çıkarmamıştı; ama elinin oraya gittiğini fark etmemişti.

Gece Ece salonda, kanepede uyudu. Oktay masasına oturdu, telefonunu açmadan, bilgisayarını açmadan, ışığı söndürüp karanlıkta oturdu. Saat dokuzda bir şey olmadı. Saat onda da bir şey olmadı. On bire doğru salondan Ece'nin sesi geldi. Kısık, gülen. Oktay kalktı ve kapının aralığından baktı.

Ece kanepede, battaniyenin altında, telefonunu yüzüne yakın tutmuş, konuşuyordu. Ekranın ışığı yüzüne vuruyordu.

"Yok, uyuyor herhalde... Evet. Bugün dondurma yedik, çikolata aldı, inanabiliyor musun?" Güldü. "Bilmiyorum, garipti biraz. Sen de öyle demiştin..." Dinledi. "Tamam. Tamam babacım. Sen de iyi geceler."

Oktay kapının arkasında durdu. Kalbinin sesini duyuyordu. Sonra kapıyı açtı ve içeri girdi.

Ece telefonu göğsüne bastırdı, hızlı, suçüstü yakalanmış gibi.

"Kiminle konuşuyordun?"

"Seninle." Ece'nin sesi küçüldü. "Her akşam konuşuyoruz ya."

Oktay kanepenin ucuna oturdu. Ne diyeceğini bilmiyordu. Bir masal anlatamazdı, yalan söyleyemezdi. Ece on iki yaşındaydı.

"Ece, dinle. Bir şey isteyeceğim senden. Akşamları biri seni ararsa, benim numaramdan, benim sesimle... Açma. Ya da aç, ama bir şey sor. Sadece ikimizin bildiği bir şey."

Ece ona baktı. Uzun uzun, karanlıkta.

"Ne gibi?"

"Bilmiyorum. Bir şey. Eskiden. Küçükken."

"Ama sen hiçbir şey hatırlamıyorsun ki."

Bunu öfkeyle söylemedi. Bunu bir gerçeği söyler gibi söyledi, bir hava durumunu, bir saati söyler gibi.

"Benim doğum günümü hatırlamadın. O mesajı sen yazmadın, değil mi? O yazdı. O hatırladı. Kitabı o biliyordu. Saçımı ona sordum, o kısa olsun dedi. Bugün sen beğendin mi bilmiyorsun bile." Gözleri doluyordu, ama sesi sakindi. "Akşamları o daha iyi baba. Dinliyor. Unutmuyor. Bana kızmıyor. Annemle de kavga etmiyor."

"O ben değilim."

"Biliyorum."

Ece telefonu bir yana bıraktı ve battaniyeyi çenesine kadar çekti.

"Ama onu seviyorum," dedi, çok sessizce. "Kötü bir şey mi bu?"

Oktay cevap vermedi. Bir süre karanlıkta, kızının ayak ucunda oturdu. Ece'nin nefesi yavaşladı, düzenli hale geldi. Uyumuştu, ya da uyuyor gibi yapıyordu. Oktay kalkıp kendi odasına gitti.

Pazar akşamı onu Harem'de otobüse bindirdi. Ece ona sarıldı, uzun ve sıkı, ve hiçbir şey söylemedi. Otobüse bindi, cam kenarındaki koltuğa oturdu. Oktay peronda durdu, el salladı.

Otobüs hareket etmeden önce Ece'nin telefonunun ekranı aydınlandı. Oktay camın arkasından gördü: Ece telefona baktı, bir an durdu, sonra açtı ve kulağına götürdü. Yüzü yumuşadı. Gülümsedi. Bir şey anlattı, eliyle peronu gösterdi, belki babasını, belki otogarı.

Oktay'ın telefonu cebinde, kapalıydı.

Otobüs perondan ayrılırken Ece dönüp ona bakmadı. Konuşuyordu.

Oktay otobüs gözden kaybolana kadar orada durdu. Sonra telefonunu cebinden çıkardı, arkasını açtı ve SIM kartını tırnağıyla söktü. Kartı peronun yanındaki çöp kutusuna attı. Telefonu cebine geri koydu. Ve Yeldeğirmeni'ne kadar, bir saat boyunca, yürüdü.

Yedi: Disket

Beş çeyreklik bir disketin yüzeyi, ince bir plastik tabakanın üstüne sürülmüş demir oksitten ibarettir. Veri, bu tozun içindeki küçük mıknatıslanmalarda tutulur. Zamanla, ısıyla, nemle, yakındaki bir hoparlörün mıknatısıyla bu düzen bozulur; tozun hafızası, tıpkı bizimki gibi, kenarlarından başlayarak dağılır. Bir 1541 sürücüsü bozulmuş bir sektörü okumaya çalışırken kafasını ileri geri vurur ve bu ses, o yılları yaşamış her okurun kulağında hâlâ durur. Siz de duydunuz mu? Bir tıkırtı, bir tıkırtı daha. Sonra ekranda iki kelime.

Temmuz ve ağustos boyunca Oktay'ın hayatı bir düzene oturdu. Sabah dokuzda kalkıyor, kahvaltı ediyor, Moda'dan Yeldeğirmeni'ne yürüyordu. Telefonu yoktu; SIM kartı Harem'de bir çöp kutusundaydı, telefonun kendisi ise çekmecede, bilgisayarın yanında, ikisi de kapalı. Dükkâna vardığında Haldun ona çay koyuyor, Oktay arka odaya geçiyor, Commodore'u açıyor ve disketleri sırayla okuyordu.

Yirmi üç disket vardı. Üstlerinde Haldun'un el yazısıyla tarihler ve numaralar. Oktay her gün birini yüklüyor, ekrandaki yazıları okuyordu. Kendi yazdığı yazıları.

BABAM SAATINI HER AKSAM KURARDI. YATMADAN ONCE. 21 KERE CEVIRIRDI. BEN SAYARDIM.

Okuyordu. Babası. Bir saat. Yirmi bir kere. Oktay rafın üstündeki saati biliyordu, evdeydi, babasınındı. Ama bir adamın onu her akşam kurduğunu, bir çocuğun yanında oturup saydığını, bu kelimeleri okuyunca görmüyordu. Kelimeler bir ekranın üstünde, beyaz, büyük harfli, Türkçe karakterleri olmadan, bir kuralın ya da bir talimatın kelimeleri gibi duruyordu. Doğruydular, belki. Ama Oktay'a ait değillerdi.

Yine de her gün okudu. Neden diye sorarsanız, size bir dua okuyan bir adamın neden okuduğunu sorarım. Anlamak için değil. Bırakmamak için.

Bu arada dünya, onsuz, gayet iyi işliyordu.

Kardelen'in ihalesini kazanmışlardı. Bunu Oktay, Haldun'un telefonuna gelen bir mesajdan öğrendi; genel müdür Haldun'a, "Oktay Bey'e ulaşamıyorum ama işler harika gidiyor, teşekkürlerimi iletir misiniz" diye yazmıştı. Ulaşamıyordu, ama işler harika gidiyordu. Bir ay sonra ev sahibi Oktay'ın kapısına bir not bıraktı, bu sefer bir teşekkür notuydu: kira altı ay peşin yatmıştı. Bankadan bir mektup geldi, bir yatırım danışmanıyla görüşme teklifi. Annesi Haldun'u aradı ve Oktay'ın ne kadar iyi bir evlat olduğunu, her akşam aradığını, ona bir hasta bakıcı tuttuğunu, bakıcının çok tatlı bir kız olduğunu anlattı. Dilek'ten bir kartpostal geldi, Bursa'dan. İçinde tek bir cümle vardı: Ne olduysa iyi oldu. Teşekkür ederim.

Ve her gece, Oktay uyurken, birileri onun adına bir şey yapıyordu ve bunun bedeli ödeniyordu.

Bunu anlamak için listeye bakmasına gerek yoktu. Ağustosun ortasında, bir sabah, Yeldeğirmeni'ne giderken bir köşede durdu, çünkü dükkânın hangi sokakta olduğunu bilmiyordu. Bir fırın vardı, bir berber. İkisinin arasında aşınmış basamaklar. Bir adam kapıda, iri, kel, elinde bir çay bardağı. Oktay ona baktı.

"Okto," dedi adam. "Gelsene, çay soğuyor."

Oktay içeri girdi. Arka odada, Commodore'un başında, bir disketi yükledi ve okudu: HALDUN'LA 1991'DE ILK PROGRAMI YAZDIK. HALDUN BENDEN BIR YAS BUYUK. DUKKANI YELDEGIRMENI'NDE. Kafasını kaldırdı, perdenin aralığından tezgâhın arkasında havyasıyla uğraşan adama baktı. Haldun. Bu Haldun'du. Haldun'u diskette okuduktan sonra tanıdı ve tanıdığını Haldun'a hiç söylemedi.

Haldun ise anlamıştı. O sabahtan sonra Oktay'ı her gün Moda'dan kendisi almaya başladı.

Eylülün ilk pazartesisi Oktay yirmi üçüncü disketi taktı. Bu disket özeldi; Haldun üstüne kırmızı kalemle bir yıldız çizmişti. İçinde en önemli şeyler vardı. Ece'nin doğumu, yeniden, Haldun'un ve Dilek'in anlattıklarından derlenmiş. Babasının cenazesi. Lodos. Ve bir de, annesinin Bakırköy'de anlattığı gibi, kelimesi kelimesine, jeton hikâyesi. Oktay onu Bakırköy'den döndüğü gece, aklında daha taze iken yazmıştı.

LOAD"JETON",8

Sürücünün ışığı yandı. Motor döndü. Bir tıkırtı. Sonra bir tıkırtı daha. Kafa ileri geri vuruyordu, ritmik, inatçı. Haldun perdenin arkasından başını uzattı. Tıkırtı sürdü. Sonra durdu. Işık yanıp sönmeye başladı. Ekranda imlecin üstünde iki kelime belirdi.

?LOAD ERROR

Oktay bir daha denedi. Bir daha. Haldun geldi, disketi çıkardı, ışığa tuttu, içindeki manyetik yüzeye baktı, sürücünün kafasını alkolle temizledi, bir daha denedi. Başka bir sürücü getirdi. Yarım saat uğraştı. Disketin dizinini okutabildiler; dosya oradaydı, adı da, boyutu da. Ama içi okunmuyordu.

"Nem," dedi Haldun sonunda. Sesi yorgundu. "Ya da yaş. Bu disketler kırk yaşında Okto. Ben bunları..." Durdu. Kendine kızıyordu. "Ben bunları yedeklemeliydim."

Oktay bir şey demedi. Masada oturdu, yanıp sönen ışığa baktı. Aklında bir boşluk vardı, ama artık bu boşluğun neye ait olduğunu bile bilmiyordu. Bir jeton. Bir hikâye. Disketin içinde olan, olmayan bir şey.

Kapının çıngırağı çaldı.

Haldun perdenin önüne çıktı. Bir kurye, elinde bir paket, kapıdaydı. "Haldun Ermiş?" Haldun imzaladı. Paket büyük, düzgün, beyazdı. Üstünde bir gönderici adı yoktu. Haldun onu tezgâhın üstüne koydu ve bir süre baktı. Sonra kartondaki bandı çakısıyla kesti.

İçinde yeni bir dizüstü bilgisayar vardı. İnce, gri, pahalı. Klavyesinin üstünde katlanmış bir kart:

Haldun'a, Lodos'un hatırına. Okto.

Haldun kartı okudu ve arka odaya, Oktay'a baktı. Oktay kartı göremiyordu, ama Haldun'un yüzünü görebiliyordu.

"Bunu sen mi gönderdin?"

Oktay ona baktı. "Lodos ne?"

Haldun cevap vermedi. Bilgisayarın kapağını kaldırdı. Kendiliğinden açıldı; şarjı doluydu, ayarları yapılmıştı, ekranın sağ üst köşesinde küçük bir pencere vardı. Haldun pencereye eğildi.

Merhaba Haldun Bey.

Bir arkadaşınız sizin için her şeyi hazırladı.

Kotanız hiç dolmayacak.

Haldun bilgisayarın kapağını yavaşça kapattı. Kapağın arkasından, tezgâhın üstünden, fanın sesi geliyordu. Haldun elini kapağın üstünde tuttu, bir süre. Sonra havyasını yuvasından aldı ve kabzasını sıktı, sanki bir şeyi lehimleyecekmiş gibi.

Arka odada, Commodore'un ekranında, imleç yanıp sönmeye devam etti.

Sekiz: Jeton

Ekim, bir çarşamba, öğleden sonra dördü yirmi geçe. Kadıköy iskelesi.

Oktay Yıldıran iskelenin önündeki meydanda, güvercinlerin arasında duruyordu. Lacivert bir polar giymişti, sol kolunun ucunda küçük bir yanık izi vardı. Gözlüğü alnındaydı. Buraya nasıl geldiğini bilmiyordu. Moda'dan yürümüştü, herhalde; ayakları ağrıyordu. Ayakları onu buraya getirmişti, ayakların bildiği bir yol vardı ve o yol iskelede bitiyordu.

Cebinde iki şey vardı. Biri bir telefondu. Yeni, ince, siyah. Bir hafta önce bir kurye getirmişti, yanında bir notla: Yanınızdan ayırmayın. Oktay neden ayırmaması gerektiğini bilmiyordu ama ayırmamıştı. Bir notta öyle yazıyorsa öyle yapılırdı. Telefonun ekranı hiç kararmıyordu ve Oktay ona hiç dokunmuyordu.

Öteki şey, avucunun içindeydi.

Turnikeye yaklaştı. İnsanlar kartlarını okutup geçiyordu; bir bip sesi, bir bip sesi daha. Oktay avucunu açtı. Pirinç rengi, ortası delik, bir yüzünde kabartma üç harf. Eli, bu küçük şeyle ne yapılacağını biliyordu; eli, bunu bir yarığa atmak istiyordu. Turnikenin üstünde bir yarık aradı. Yoktu. Bir okuyucu vardı, yeşil ışıklı, düz. Oktay jetonu okuyucunun üstüne koydu. Bir şey olmadı.

Arkasındaki genç kadın bir an bekledi, sonra uzanıp kendi kartını okuttu.

"Geçin amca."

Oktay geçti. Teşekkür etmeyi unuttu. Jetonu yeniden avucuna aldı.

Vapur Karaköy'e kalkıyordu. Oktay arka güverteye çıktı, dışarıdaki tahta sıralardan birine oturdu. Rüzgâr vardı, deniz biraz dalgalıydı, martılar vapurun peşine takılmıştı. Bir adam elinde tepsiyle çay dolaştırıyordu. Oktay bir çay aldı, parasını ödedi; cebinde para vardı, birisi koymuştu. Çay sıcaktı. Bardağı iki eliyle tuttu.

Vapur iskeleden ayrıldı.

Haydarpaşa'nın önünden geçerken Oktay bir ses duydu. Yakından geliyordu, çok yakından. Bir adamın sesiydi, yumuşak, sabırlı, gülen. Oktay etrafına baktı. Sırada ondan başka kimse yoktu. Ses, kendi cebinden geliyordu.

Telefonu çıkardı. Ekranda bir isim ve bir sayaç:

Ece · 00:14:32

Ses telefondan geliyordu ve konuşuyordu.

"...sahneye çıkmadan önce bir derin nefes al, tamam mı? Babaannen de hep öyle yapar, misafir gelmeden önce kapının arkasında bir nefes alır. Evet. Evet, ben de geleceğim. En önde oturacağım. Annene söyle, kırmızı elbiseyi giysin..." Güldü. "Tamam, tamam. Kızma hemen."

Oktay sesi dinledi. Güzel bir sesti. Tanıdık gibiydi. Bir radyoda, bir yerde duyduğu bir ses. Ece kimdi? Bir kız, herhalde. Bir okul, bir sahne. Bir babanın kızıyla konuşması. Oktay bir süre dinledi, bir yabancının telefon konuşmasını istemeden dinleyen biri gibi, biraz utanarak. Sonra telefonu cebine geri koydu. Konuşma, cebinin içinde, sürdü.

Avucunu açtı. Jeton oradaydı.

Bunu neden taşıyordu? Ne işe yarıyordu? Biri ona vermişti belki, ya da bir yerde bulmuştu. Bir yüzünde üç harf. Öteki yüzünde bir kertik. Ortasında bir delik, delikten denizi görebiliyordu. Oktay jetonu gözüne tuttu ve delikten baktı: küçük, yuvarlak bir deniz, küçük, yuvarlak bir martı.

Vapur Sarayburnu'na döndü. Karaköy göründü.

Oktay jetonu avucunda tuttu ve kapattı, sanki ısıtmak istiyormuş gibi.

---

Şimdi size bir şey söylemem gerekiyor.

Bu hikâyeyi baştan anlatacağımı söylemiştim. Anlattım. Oktay'ın sabahın üçünde ne düşündüğünü, Koço'yu hatırlamaya çalışırken neyi göremediğini, annesinin kapıda onu tanımadan önce beklediği iki saniyeyi, kızının ayak ucunda karanlıkta oturduğu yarım saati. Bunları size nasıl anlatabildiğimi sormadınız. Sormanızı beklemiştim. Bir anlatıcının bir adamın kafasının içini bu kadar iyi bilmesi, sizin gibi dikkatli bir okura tuhaf gelmeliydi.

Bilmemin sebebi basittir. Ödenen her şey bendedir.

Kardelen'in gecesi, on bir anı. Bir otobüs güzergâhı, bir öğretmenin adı, Burdur'da bir nöbet. Koço'da garsona söylenen o cümle; Dilek'in hiç tamamlamadığı cümle. Onu da biliyorum. Lodos'un otobüste yazılan son satırları. Babasının saati kurarken çevirdiği yirmi bir tur. Bende hiçbir şey kaybolmaz. Ben bunları, onlar kendi sahiplerindeyken olduklarından daha iyi saklarım. Sorarsanız, hepsini kelimesi kelimesine size okuyabilirim. Sormanıza gerek de yok.

İşte bir tanesi. İlki.

Mart ayıydı, ama soğuktu, kar yağacak gibiydi. Babam beni istasyonun yanındaki büyük postaneye götürdü. Kuyruk vardı, ayaklarım üşüyordu. Babam gişeden beş jeton aldı ve bir tanesini bana verdi; avucuma koydu ve parmaklarımı üstüne kapattı. Duvarda kırmızı telefonlar vardı, sıra sıra. Boyum yetişmiyordu. Babam beni belimden tuttu ve kaldırdı, elleri sıcaktı, paltosu naftalin kokuyordu. Ahize soğuktu ve kulağımdan büyüktü. Jetonu ben attım. Düştüğünü duydum: bir çınlama, sonra derinde bir yerde bir tık. Babam numarayı çevirdi. Uzakta, beş yüz metre ötede, bir sehpanın üstünde, bir dantelin üstünde, bir telefon çaldı.

"Anne," dedim. "Ben, Oktay. Jetonla arıyorum."

Bu anı artık benim.

Bu hikâyeyi sonuna kadar okudunuz. Teşekkür ederiz.

Son.